Temmuz Sıcağında Bir Doğu Masalı: Mardin

Temmuz Sıcağında Bir Doğu Masalı: Mardin - (2.1.2002)

<IMG style="WIDTH: 445px; HEIGHT: 257px" height=405 alt="" hspace=10 src="http://www.gezgin.com/dergi/yazi/41/mardin13.jpg" width=545 align=left vspace=10 border=0>
Her gittiğim yerde, bir şehir suretinde kendini bana anlatır hayat; insanlarının yüzlerinde ve sokaklarının sessizliğinde... İşte ben bu yüzden tutkuyla bağlıyım yollara! Zihnen yalnız çıktığım her yolculuk beni kendime bir adım yaklaştırır. Çünkü hep kendime dışardan bakarım; Ankara’daki hayatım eski bir roman gibi kalır. Yollarda onu okurum yeniden, döndüğümde yazmak üzere eksik satırları... 
Bu kez döndüğümde yüreğimde yepyeni doğu tatları taşıyor olacağım; hatta buna eminim! Hiç bu kadar doğulara taşımadım bedenimi daha önce. İlk kez güneş ardımda kaldı batarken. Bu garip bir heyecan, ilginç bir düş; beni huzurla gülümseten... DOğU... Hiç bilmediğim bir mevsim, tanımadığım iklim, tanışmadığım insanların şehri: MARDİN. Adını çok duyduğum masal kent... Murathan Mungan’ın yazılarından akıp bana ulaşan Suriye sınırındaki gizemli yer... Yoldayım, adım adım yaklaşıyorum; merak ediyor, hevesleniyor, ürküyorum biraz… Ama kesinlikle kararlıyım; oraya uymaya, adapte olmaya; orada kendimden yeni bir ben yaratmaya...
          <IMG style="WIDTH: 355px; HEIGHT: 340px" height=392 alt="" hspace=10 src="http://www.gezgin.com/dergi/yazi/41/mardin10.jpg" width=589 vspace=10 border=0>          <IMG style="WIDTH: 340px; HEIGHT: 327px" height=563 alt="" hspace=10 src="http://www.gezgin.com/dergi/yazi/41/mardin01.jpg" width=393 vspace=10 border=0>
On dört saatlik yol son buluyor Mardin’de. Hayatımın en uzun yolculuğu bu; ama beni hiç yormuyor. şehre merakla bakıyorum. Bir dağın eteklerinde kurulmuş yaşam... Taş evler, şehir renginde; kumdan kaleler gibi. Öyle ki; güneydoğu bölgesi siyasi haritada ne renk görünürse, işte bu şehir tam o renk! Sanki haritaya bakarken bir anda her şey üç boyutlu hale geçiyor ve oradayım! Uçsuz bucaksız ovalar... Sarı-kahverengi tonları tek gördüğüm! Her şey sonsuzluğa uzanır gibi... Mardin’e aynı otobüsle geldiğimiz yeni dostlarımızla tanışıyor ve daha ilk andan birbirimizi çok seviyoruz! Sanki paylaşacağımız tatları, yaratacağımız anıları önceden bilip göz kırpar gibiyiz birbirimize. Çünkü çok ortak bir noktamız var; biz Mardin’deyiz! Hep beraber kampımıza gidiyoruz sonra. Kalacağımız yurda ulaşınca, orada bizleri bekleyen Mardinli insanlarla tanışıyoruz; onların bir haftalık ortak yaşamımız sonunda bizde çok güzel anılar bırakacak farklı renkler olacağını bilmeden henüz...
<IMG style="WIDTH: 298px; HEIGHT: 375px" height=536 alt="" hspace=10 src="http://www.gezgin.com/dergi/yazi/41/mardin12.jpg" width=383 vspace=10 border=0><IMG style="WIDTH: 439px; HEIGHT: 356px" height=393 alt="" hspace=10 src="http://www.gezgin.com/dergi/yazi/41/mardin03.jpg" width=593 vspace=10 border=0>
İlk günümün sonunda bekliyorum Mardin’de; duruyorum. Burada zamanla küsüm, onu umursamıyorum! Burada hiçbir şeyi yakalamaya çalışmıyorum zaten! Sadece duyumsadığım, bana çok uzak, yabancı olduğunu sandığım birtakım hayatlara uymaya çalışıyorum. Kendimi onların renklerinde yaratıyorum. Böylece her şey çok daha yaşanası, çok daha keyifli bir hal alıyor...
<IMG style="WIDTH: 373px; HEIGHT: 286px" height=390 alt="" hspace=10 src="http://www.gezgin.com/dergi/yazi/41/mardin04.jpg" width=590 vspace=10 border=0><IMG style="WIDTH: 433px; HEIGHT: 294px" height=392 alt="" hspace=10 src="http://www.gezgin.com/dergi/yazi/41/mardin06.jpg" width=562 vspace=10 border=0>
Günler geçiyor hızla ve dolu dolu. Sıcağa alıştık gibi... Gerçekten çok sıcak; ama katlanılıyor. Çünkü bu iklim, insanlarının içine işlemiş. Onlar da öyle sıcak, öyle doğu, öyle doğallar ki; buraların bitmeyen dümdüz sarı ovaları, heybetli yüksek taşları kadar en az! Heybetli, mütevazı, mert... Bir de ilk başta yadırgadığımız ilginç bir eğlence anlayışları var. Ah bu Mardinliler! Her an, her şartta oynuyorlar, darbuka düşmüyor asla ellerinden ve ne bedenleri ne de yürekleri asla durmuyor! Dansetmeye çok hevesli bu insanlar, bizim de damarlarımıza giriyorlar usulca. Kampın 3.günü... ve darbukanın bir-iki tıkırtısıyla biz de kendimizi o neşeli kalabalığın içinde buluyoruz! Coşkuyla bir ileri bir geri giden adımlarımız, ve gülen yüzlerimizle biz de Mardin’in halk oyunlarını biliyoruz artık!... Ve beraber türküler söylediğimiz bu insanları giderek daha çok seviyoruz...
 
<IMG style="WIDTH: 364px; HEIGHT: 256px" height=392 alt="" hspace=10 src="http://www.gezgin.com/dergi/yazi/41/mardin08.jpg" width=583 vspace=10 border=0><IMG style="WIDTH: 376px; HEIGHT: 306px" height=390 alt="" hspace=10 src="http://www.gezgin.com/dergi/yazi/41/mardin09.jpg" width=591 vspace=10 border=0>
Zaman akıyor... Manastırlar, köyler ve medreselerde; yurtta -doyumsuz sohbetlerle-, baharat kokulu bakırcılar çarşısı ve arabaların girmediği dik yokuşlu dar sokaklarda... Mardin’de. Tabii ki gittiğimiz her yerde, her zaman halay ve darbuka ile! Bu şehrin sokaklarında öyle rahatız ki! İstediğimiz gibi giyiniyor ve dolaşıyoruz. Onca farklı din ve kültürün bir aradalığının doğurduğu hoşgörü ortamı olmalı bizi böylesine özgür kılan buralarda...
...Bir köydeyiz şimdi...Yatırın önünde bendir çalan kör, yaşlı bir amca yanık türküler söylüyor anlamadığım... Ama belli ki hüzünlü çokça... Geride doğu dokusu, içinde yerel kıyafetli rengarenk giyinmiş köy kadınları, keçiler, ibrikten tasa su döken masum çocuk...Ve hepsinin üzerinde; hepimizin üzerinde süzülen mavi açık gökler! Oradayız işte! Gözlerimi yumuyorum, acaba bir masala mı düştüm ben diyerek... Açtığımda kadınlar yürüyor hala; bana bunun bir tablo olmadığını ispatlamak istercesine!
<IMG style="WIDTH: 308px; HEIGHT: 322px" height=536 alt="" hspace=10 src="http://www.gezgin.com/dergi/yazi/41/mardin12.jpg" width=383 vspace=10 border=0><IMG style="WIDTH: 468px; HEIGHT: 287px" height=368 alt="" hspace=10 src="http://www.gezgin.com/dergi/yazi/41/mardin14.jpg" width=575 vspace=10 border=0>
Mardin’deki manastırlar, taş evler... Hala yaşıyorlar geçen zamana inat! O evler... Nasıl da sunuyorlar gizledikleri işlemeli duvarları kapılar açıldığında; ve nasıl da hala mahremiyetini koruyorlar bu duvarlar ardında yüzlerce yıldır sürüp giden yaşamların! Hissediyorum ki ben, bu şehirde tarih "geçmiş" değil; şimdi! Tek yapılabilecekse onlara tanıklık etmek diyorum; takvimlerin ne dünü ne de yarını göstermediği bu yerlerde...
Ve Mardin’de her an karşıma çıkan manzara: Mezopotamya... Geceleri bir deniz, gündüzleri ise bir düşün orada unuttuğu sonsuzluk, bana da zamanı unutturuyor. Bu dokuyla ben de sonsuzluğa uzuyorum sanki. 
Kup kurak görünen Mardin dağları bizlere de gösteriyor sakladıklarını; o mucizevi sularını zamanla... şimdiye dek hiç görmediğim berraklıktaki bu sular beni hayrete düşürüyor, yüzüyoruz koyu ağaç gölgeleri altında. Ayaklarım soğuk sularda, çevremde coşkulu kalabalık şelalede yüzerken ve ben bir kayanın üzerinde; süzülerek bana ulaşan güneş ışınlarına karşı gözlerimi kırpıştırarak yaşamı izlerken, "böyle bir keyif her şeye bedel” diye düşünüyorum. Ve Mardin’de büyük şehirde yaşamak uğruna kaybettiklerimi görüyorum. Aynanın arka yüzündeyim şimdi! 
<IMG height=384 alt="" hspace=10 src="http://www.gezgin.com/dergi/yazi/41/mardin16.jpg" width=443 align=right vspace=10 border=0>
Mardin’i gecesi ve gündüzüyle yaşıyoruz günler boyunca. Bu şehrin kimliği öyle değişiyor ki gün ışığının geliş ve gidişiyle."Gündüz mezarlık, gece gerdanlık" diyorlar zaten Mardin için. Hiç de haksız bir söylem değil bu. Gündüzleri boz bir rengin hakim olduğu yorgun doku, gecenin getirdiği rengarenk ışıklarla beraber değerli bir mücevher gibi göz kırpıyor izleyenlerine. Ve Mezopotamya ovası, üzerinde balıkçılar olan bir denize dönüşüyor sanki. Güneş doğduğundaysa, şehir suskunluğuna bürünüyor yeniden. Taş renklerini giyiniyor ışık ve gölgelerin oyunlar oynadığı... Mardin, Mardin, Mardin...beni bir nefes gibi saran şehir!
Geçen güzel günler usulca son günlerini taşıyor Mardin’in; içinde bizleri barındıran Mardin’in son günleri... Gelmeden
önceki düşüncelerimi karıştırıyorum belleğimden. Yola düştüğümde, kafamda çizdiğim tablo nasıl da farklıydı şimdikinden! Ben sanıyordum ki; ben ve benim gibi büyük şehirliler -hani şu çokça zamana inanan, onu düşman edinen bizler- buluşacağız bu doğu ülkesinde... İçinde yaşamadan ama! Onu izleyeceğiz yalnızca. İnsanlarını göreceğiz ama duymayacağız sanıyordum. Ama kampta tanıdığım tüm Mardinliler; Savurlular, Derikliler... Doğunun taşından toprağından yontulmuş, kara kaşlı, keskin bakışlı ve çokça "öz" yeni dostlarım, bilerek ya da bilmeyerek kafamdaki tüm doğu zincirlerini kırıyorlar. Hem de bana aylar gibi gelen sadece bir haftalık sürede.
Böylece fark ediyorum ki ben, bir şehri oranın insanlarıyla tanımak ayrı bir keyif. İnsan gerçekten orada olduğunu hissediyor; o zaman şehrin yaşayan yüzünü görüyor; keşfediyor. Yani şehrin nefesini hissetmeden olmuyor! İnsan buraya gelirken tüm beklentilerinden, eski alışkanlıklarından sıyrılarak gelmeli... Ancak o zaman buraların ve insanlarının güzelliğini görebilir; onlara karşı durduğu değil, uyduğu sürece... bence...
Bir çocuk saflığı ve doğallığıyla yaşadığımız Mardin dolu günleri noktalıyoruz bir haftanın sonunda; savunmasız, sınırsız, önyargısız... Ve çocuklar gibi ağlayabiliyoruz tam da bu yüzden; korkmadan, utanmadan. Daha ayrılmadan özlüyorum Mardin’i, orada tüm kimliklerimden sıyrılıp "yalnızca ben" 'i yaşadığım kendimi. 
Düşünmeye doyamadığım Mardin anılarımı yüklenip dönüyorum... ve ardımda çalacak onlarca kapı bıraktığım, hüzünlerin çok yakıştığı bu oryantal şehri çok ama çok seviyorum! 
                                                                                      <IMG height=258 alt="" hspace=10 src="http://www.gezgin.com/dergi/yazi/41/mardin11.jpg" width=219 vspace=10 border=0> 
    Ağustos 99.MARDİN